Terapia wad stóp

Wspieramy prawidłowe ustawienie i funkcjonowanie stóp dziecka

Trójpłaszczyznowa manualna terapia stóp według Barbary Zukunft-Huber to metoda przeznaczona przede wszystkim dla niemowląt i dzieci z nieprawidłowym ustawieniem stóp.

Podczas oceny nie koncentrujemy się wyłącznie na wyglądzie stopy. Obserwujemy również ustawienie kończyn dolnych, zakres ruchu, sposób obciążania stóp oraz ogólny rozwój ruchowy dziecka.

Na podstawie badania dobieramy techniki manualne, ćwiczenia oraz – jeżeli istnieją odpowiednie wskazania – sposób bandażowania. Ważnym elementem terapii jest instruktaż dla rodzica, ponieważ regularna praca w domu może stanowić część całego postępowania.

Kiedy warto zgłosić dziecko?

Konsultację warto rozważyć, jeżeli rodzic zauważa:

• kierowanie jednej lub obu stóp do wewnątrz,
• wyraźne ustawienie pięt do środka albo na zewnątrz,
• nietypowy kształt stopy,
• asymetrię ustawienia stóp,
• różnicę w długości lub ustawieniu kończyn,
• ograniczenie ruchomości stopy,
• trudność z ustawieniem całej powierzchni stopy na podłożu,
• chodzenie głównie na palcach,
• częste potykanie się,
• nieprawidłowy sposób obciążania stóp,
• szybkie męczenie się podczas chodzenia,
• niechęć do dłuższej aktywności,
• nierównomierne ścieranie obuwia,
• niepokojący sposób chodzenia lub biegania.

W przypadku niemowlęcia wskazaniem do konsultacji może być również zauważalne, utrwalone ustawienie stopy, którego nie można swobodnie skorygować podczas delikatnego ruchu.

Nie każde płaskie ustawienie stóp u małego dziecka oznacza wadę wymagającą terapii. Znaczenie mają wiek, etap rozwoju, elastyczność stopy, sposób obciążania oraz występowanie dodatkowych objawów.

Przy jakich nieprawidłowościach wykorzystuje się metodę?

Trójpłaszczyznową terapię stóp można stosować jako element postępowania między innymi przy:

• stopie przywiedzionej, nazywanej również sierpowatą,
• stopie piętowej,
• stopie płasko-koślawej,
• stopie końsko-szpotawej,
• stopie serpentynowej,
• nieprawidłowym ustawieniu pięty,
• asymetrycznym ustawieniu stóp,
• ograniczeniach ruchomości w obrębie stopy,
• wybranych nieprawidłowościach związanych z napięciem mięśniowym.

Rodzaj terapii zależy od rozpoznania, wieku dziecka oraz dotychczasowego leczenia.

W przypadku wad wrodzonych, utrwalonych deformacji, bólu lub znacznego ograniczenia ruchomości konieczna może być wcześniejsza albo równoległa konsultacja ortopedy dziecięcego.

Jak wygląda ocena stóp?

Pierwsze spotkanie rozpoczynamy od wywiadu z rodzicem. Pytamy między innymi o:

• przebieg ciąży i porodu,
• rozwój ruchowy dziecka,
• moment pojawienia się zauważonych trudności,
• wcześniejsze konsultacje ortopedyczne,
• dotychczasowe leczenie i rehabilitację,
• stosowane wkładki, ortezy lub obuwie,
• występowanie bólu,
• sposób poruszania się dziecka.

Następnie oceniamy:

• wygląd i ustawienie stóp,
• symetrię kończyn dolnych,
• ruchomość stawów,
• elastyczność tkanek,
• ustawienie pięt,
• sposób obciążania stóp,
• pozycję kolan i bioder,
• postawę dziecka,
• sposób stania, chodzenia i wykonywania prostych zadań ruchowych,
• etap rozwoju ruchowego niemowlęcia.

Na podstawie oceny przedstawiamy rodzicowi obserwacje i proponujemy dalszy sposób postępowania.

Ocena funkcjonalna nie zastępuje diagnozy ortopedycznej ani badań obrazowych, jeżeli są one potrzebne.

Jak wygląda terapia?

Terapia jest dobierana do konkretnego rodzaju nieprawidłowości. Może obejmować:

• delikatne techniki manualne,
• rozciąganie wybranych struktur,
• pracę nad ruchomością stopy,
• ustawianie stopy w odpowiedniej korekcji,
• ćwiczenia aktywizujące mięśnie,
• pracę nad obciążaniem kończyn,
• ćwiczenia równowagi i koordynacji,
• elementy wspierające prawidłowy wzorzec chodu,
• instruktaż dla rodzica,
• bandażowanie funkcjonalne, jeśli jest wskazane.

Nie wykonujemy przypadkowych ćwiczeń ani jednego zestawu dla wszystkich dzieci. Techniki dobieramy na podstawie oceny ustawienia i funkcji stopy.

Terapia nie powinna powodować silnego bólu. Reakcję dziecka obserwujemy podczas całego spotkania.

Bandażowanie stóp

W określonych przypadkach terapia może zostać uzupełniona odpowiednim bandażowaniem. Jego celem jest podtrzymanie ustawienia uzyskanego podczas pracy manualnej.

Rodzic otrzymuje dokładny instruktaż:

• jak prawidłowo założyć bandaż,
• jak długo dziecko może go nosić,
• jak kontrolować kolor i temperaturę skóry,
• kiedy bandaż należy natychmiast zdjąć,
• jak często powtarzać aplikację.

Bandaż nie może powodować bólu, drętwienia, zasinienia, obrzęku ani wyraźnego wychłodzenia palców. W przypadku wystąpienia takich objawów należy go niezwłocznie zdjąć.

Nie zalecamy samodzielnego bandażowania bez wcześniejszego instruktażu.

Rola rodzica

W tej metodzie zaangażowanie rodzica jest bardzo ważne. Podczas wizyty pokazujemy techniki, które – jeśli są bezpieczne i odpowiednio dobrane – można wykonywać w domu.

Rodzic otrzymuje informacje dotyczące:

• prawidłowego ułożenia dziecka,
• sposobu wykonywania ćwiczeń,
• częstotliwości pracy,
• obserwowania reakcji dziecka,
• bezpiecznego bandażowania,
• sytuacji wymagających przerwania ćwiczeń,
• terminu kolejnej kontroli.

Zalecenia zapisujemy w sposób możliwie prosty i praktyczny. Nie należy samodzielnie zwiększać siły, zakresu ani liczby wykonywanych ćwiczeń.

Jak często odbywają się wizyty?

Częstotliwość spotkań zależy od:

• wieku dziecka,
• rodzaju nieprawidłowości,
• elastyczności stopy,
• zaleceń ortopedy,
• sposobu reagowania na terapię,
• możliwości prawidłowej pracy w domu.

Na początku wizyty mogą odbywać się częściej, aby skontrolować technikę ćwiczeń i sposób bandażowania. W dalszym etapie terminy ustalamy na podstawie uzyskiwanych zmian i potrzeb dziecka.

Kiedy potrzebna jest konsultacja lekarska?

Do ortopedy dziecięcego należy zgłosić się szczególnie wtedy, gdy:

• wada jest widoczna od urodzenia,
• stopa jest sztywna i nie daje się delikatnie skorygować,
• dziecko odczuwa ból,
• pojawia się obrzęk lub zaczerwienienie,
• dziecko nagle przestaje obciążać kończynę,
• występuje wyraźna asymetria,
• doszło do urazu,
• sposób chodzenia nagle się zmienił,
• nieprawidłowość szybko się pogłębia,
• dziecko było wcześniej leczone operacyjnie,
• występuje choroba neurologiczna albo wada wrodzona.

Terapia manualna nie zastępuje leczenia ortopedycznego ani neurologicznego.

Jak przygotować dziecko do pierwszej wizyty?

Warto zabrać:

• dokumentację ortopedyczną,
• wyniki badań obrazowych,
• wcześniejsze zalecenia fizjoterapeutyczne,
• stosowane wkładki, ortezy lub obuwie,
• krótkie nagranie sposobu chodzenia dziecka, jeżeli w gabinecie porusza się ono inaczej,
• wygodny strój umożliwiający ocenę nóg i stóp.

Na wizytę warto zabrać również obuwie najczęściej noszone przez dziecko.

Umów ocenę stóp dziecka

Jeżeli niepokoi Państwa ustawienie stóp, sposób chodzenia albo częste potykanie się dziecka, zapraszamy na konsultację.

Ocenimy funkcjonowanie stóp, wyjaśnimy obserwowane trudności i zaproponujemy odpowiedni sposób dalszego postępowania.

Nieoczywista Przestrzeń ul. Swobodna 11-3b 85-790 Bydgoszcz

Telefon: 537 880 084