Terapia ręki

Sprawne dłonie to większa samodzielność dziecka

Terapia ręki to indywidualnie dobrane ćwiczenia wspierające sprawność dłoni, precyzję ruchów, koordynację wzrokowo-ruchową oraz prawidłowe przygotowanie dziecka do wykonywania codziennych czynności.

Nie koncentrujemy się wyłącznie na samej dłoni. Sprawne rysowanie, pisanie, wycinanie czy zapinanie guzików wymaga również prawidłowej postawy, stabilizacji tułowia, sprawności obręczy barkowej, koordynacji obu stron ciała oraz odpowiedniego napięcia mięśniowego.

Dlatego terapię poprzedzamy oceną całego sposobu funkcjonowania dziecka, a ćwiczenia dobieramy do przyczyn obserwowanych trudności.

Kiedy warto zgłosić dziecko?

Konsultację warto rozważyć, jeżeli dziecko:

• unika rysowania, kolorowania, malowania lub wycinania,
• szybko męczy się podczas prac wykonywanych przy stoliku,
• trzyma kredkę lub ołówek w nieprawidłowy sposób,
• zbyt mocno albo zbyt słabo naciska narzędzie pisarskie,
• ma trudności z odwzorowywaniem kształtów, liter i szlaczków,
• pisze wolno, nieczytelnie lub nierówno,
• nie mieści pisma w liniaturze,
• często zmienia rękę podczas wykonywania zadania,
• ma trudności z przekraczaniem linii środkowej ciała,
• nie potrafi prawidłowo posługiwać się nożyczkami,
• ma problemy z zapinaniem guzików, zamków i wiązaniem sznurowadeł,
• niechętnie układa klocki, puzzle lub drobne elementy,
• ma obniżoną precyzję i koordynację ruchów,
• często wypuszcza przedmioty z dłoni,
• ma trudności z jedzeniem sztućcami,
• przyjmuje nieprawidłową pozycję podczas pracy przy stoliku,
• podpiera głowę, pokłada się lub nadmiernie napina podczas pisania,
• ma obniżone albo wzmożone napięcie mięśniowe,
• wykazuje nadwrażliwość dotykową dłoni.

Pojedyncza trudność nie zawsze oznacza konieczność rozpoczęcia terapii. Podczas konsultacji oceniamy jej nasilenie oraz wpływ na samodzielność, naukę i codzienne funkcjonowanie dziecka.

Dla kogo przeznaczona jest terapia ręki?

Zajęcia kierujemy do dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, które potrzebują wsparcia w zakresie:

• motoryki małej,
• grafomotoryki,
• przygotowania do nauki pisania,
• poprawy jakości i tempa pisma,
• koordynacji wzrokowo-ruchowej,
• współpracy obu rąk,
• samoobsługi,
• planowania ruchów dłoni,
• regulacji napięcia mięśniowego,
• tolerowania bodźców dotykowych.

Terapia może być pomocna między innymi dzieciom z trudnościami szkolnymi, zaburzeniami integracji sensorycznej, opóźnieniem rozwoju ruchowego, niepełnosprawnością, ADHD oraz dzieciom w spektrum autyzmu.

O rozpoczęciu zajęć nie decyduje jednak sama diagnoza, lecz rzeczywiste potrzeby dziecka.

Od czego rozpoczynamy?

Pracę rozpoczynamy od konsultacji i oceny funkcjonalnej. Obserwujemy nie tylko sposób trzymania ołówka, ale również postawę, stabilizację tułowia, pracę obręczy barkowej, napięcie mięśniowe oraz koordynację całego ciała.

Ocena może obejmować:

• wywiad z rodzicem,
• analizę dokumentacji i prac dziecka,
• obserwację postawy podczas siedzenia,
• ocenę stabilizacji tułowia i obręczy barkowej,
• sprawdzenie zakresu i płynności ruchów ręki,
• ocenę sprawności dłoni i palców,
• ocenę chwytu narzędzia pisarskiego,
• obserwację rysowania, kolorowania i pisania,
• ocenę koordynacji obu rąk,
• sprawdzenie koordynacji wzrokowo-ruchowej,
• ocenę wykonywania wybranych czynności samoobsługowych.

Na tej podstawie określamy najważniejsze cele terapii i przygotowujemy indywidualny plan pracy.

Jak wyglądają zajęcia?

Zajęcia mają atrakcyjną dla dziecka formę. Wykorzystujemy ćwiczenia ruchowe, zabawy manualne, zadania konstrukcyjne, aktywności plastyczne oraz ćwiczenia grafomotoryczne.

Podczas terapii możemy pracować nad:

• stabilizacją tułowia i obręczy barkowej,
• prawidłową pozycją podczas siedzenia,
• wzmacnianiem mięśni rąk i dłoni,
• ruchomością nadgarstka,
• izolowaniem ruchów palców,
• sprawnością chwytania i manipulowania,
• precyzją ruchów,
• koordynacją obu rąk,
• przekraczaniem linii środkowej ciała,
• koordynacją wzrokowo-ruchową,
• prawidłowym chwytem narzędzia pisarskiego,
• kontrolowaniem siły nacisku,
• rysowaniem, odwzorowywaniem i pisaniem,
• czynnościami samoobsługowymi.

Nie zaczynamy każdej terapii od wielokrotnego pisania szlaczków. Jeżeli przyczyną trudności jest niewystarczająca stabilizacja, nieprawidłowe napięcie lub obniżona sprawność obręczy barkowej, najpierw pracujemy nad podstawą potrzebną do swobodnego posługiwania się ręką.

Jak długo trwają zajęcia?

Jedno spotkanie trwa 50 minut.

Częstotliwość ustalamy indywidualnie. Najczęściej zajęcia odbywają się raz w tygodniu. W przypadku intensywnych programów terapeutycznych spotkania mogą być prowadzone częściej.

Czas trwania całego procesu zależy od rodzaju trudności, wieku dziecka, regularności zajęć oraz realizowania zaleceń w codziennych sytuacjach.

Jakich efektów można oczekiwać?

Terapia ręki może wspierać:

• poprawę sprawności i precyzji ruchów,
• rozwój prawidłowego chwytu,
• lepszą kontrolę siły nacisku,
• zwiększenie tempa i czytelności pisma,
• poprawę koordynacji wzrokowo-ruchowej,
• większą wytrzymałość podczas pracy przy stoliku,
• rozwój umiejętności samoobsługowych,
• zwiększenie samodzielności,
• zmniejszenie niechęci do prac manualnych,
• większą pewność siebie podczas wykonywania zadań.

Tempo zmian jest indywidualne. Cele ustalamy w odniesieniu do możliwości oraz codziennych potrzeb konkretnego dziecka.

Współpraca z rodzicem

Rodzicom przekazujemy informacje o celach terapii oraz krótkie ćwiczenia, które można włączyć do codziennych aktywności.

Mogą to być między innymi:

• zabawy z masami plastycznymi,
• nawlekanie i manipulowanie drobnymi elementami,
• ćwiczenia chwytu,
• aktywności wzmacniające obręcz barkową,
• proste czynności kuchenne,
• zapinanie, przekładanie i sortowanie,
• odpowiednio dobrane ćwiczenia grafomotoryczne.

Zalecenia mają być możliwe do wykonania w domu i nie powinny stanowić dla dziecka kolejnego długiego obowiązku.

Jak przygotować dziecko?

Na pierwsze spotkanie warto zabrać:

• zeszyty i przykładowe prace dziecka,
• opinię z przedszkola, szkoły lub poradni, jeżeli została wydana,
• wcześniejsze diagnozy i zalecenia,
• okulary, jeżeli dziecko z nich korzysta,
• wygodny strój, który nie ogranicza ruchu.

Dziecku można powiedzieć, że podczas spotkania będzie wykonywało różne zadania ruchowe, rysunkowe i manualne. Nie przedstawiamy konsultacji jako egzaminu ani sprawdzianu.

Umów konsultację terapii ręki

Jeżeli dziecko unika rysowania, szybko męczy się podczas pisania lub ma trudności z codziennymi czynnościami wymagającymi sprawności dłoni, zapraszamy na konsultację.

Ocenimy przyczyny trudności i zaproponujemy odpowiednią formę dalszej pracy.

Nieoczywista Przestrzeń ul. Swobodna 11-3b 85-790 Bydgoszcz

Telefon: 537 880 084